Türkiye’de yabancı çalıştırmak isteyen işverenlerin, çalışma izni başvurusu yapmadan önce hem işyerinin hem de yabancının durumunu değerlendirmesi gerekir.
Çalışma izni başvurularında yalnızca yabancının mesleği veya işyerindeki Türk çalışan sayısı dikkate alınmaz. İşyerinin sermayesi, net satışları, ihracat tutarı, faaliyet gösterdiği sektör, yabancının Türkiye’deki geçmişi ve yapılacak işin niteliği de başvurunun değerlendirilmesinde önem taşır.
03.08.2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle birlikte bazı yabancılar ve sektörler için çalışma izni değerlendirme kriterlerinde önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler, özellikle Türkiye’de daha önce yasal olarak bulunmuş yabancılar ile imalat, kümes hayvanları yetiştiriciliği ve geri dönüşüm sektörlerinde faaliyet gösteren işverenler açısından önem taşımaktadır.
Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri Nelerdir?
Genel çalışma izni değerlendirmesinde üç temel kriter bulunmaktadır:
- İstihdam kriteri
- Mali yeterlilik kriteri
- Ücret kriteri
Bununla birlikte bazı sektörler, meslekler ve yabancı grupları için bu kriterlerin tamamı veya bir kısmı uygulanmayabilir.
Bu nedenle çalışma izni başvurusunda yalnızca genel kurallara bakmak yerine, yabancının ve işverenin hangi özel düzenleme kapsamında değerlendirileceğinin belirlenmesi gerekir.
1. Çalışma İzni İçin 5 Türk Çalışan Kriteri
Genel kural olarak, bilanço esasına tabi işyerlerinde çalışma izni başvurusu yapılan her bir yabancı için işyerinde en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.
Örneğin, genel kriterlere tabi bir işyerinde bir yabancı için çalışma izni başvurusu yapılacaksa en az 5 Türk çalışan bulunması gerekir. İki yabancı için bu sayı genel olarak 10 Türk çalışan olarak değerlendirilir.
Ancak bu kural bütün çalışma izni başvuruları için aynı şekilde uygulanmaz.
Son yıl net satış tutarı 50 milyon TL veya daha fazla olan işyerlerinde, istihdam edilecek ilk 5 yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmamaktadır.
Ayrıca bilişim, turizm, imalat, hayvancılık ve bazı diğer sektörlerde özel değerlendirme kriterleri bulunmaktadır.
2. Çalışma İzni Mali Yeterlilik Kriteri
Çalışma izni başvurusunda işyerinin belirli bir mali yeterliliğe sahip olması da aranabilir.
Yeni kurulan işyerleri
Cari yılda kurulmuş ve henüz yıl sonu bilançosu ile yıllık gelir tablosu düzenlenmemiş işyerlerinde, yabancı adına yapılacak çalışma izni başvurusunda ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması gerekir.
Faaliyette olan işyerleri
En az bir yıl sonu bilançosu ve yıllık gelir tablosu bulunan işyerlerinde ise aşağıdaki kriterlerden en az birinin karşılanması gerekir:
- Ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması,
- Net satışların en az 8.000.000 TL olması,
- İhracat tutarının en az 150.000 ABD Doları olması.
Bu kriterler genel değerlendirmeye tabi işyerleri için uygulanır. Özel sektör veya meslek kriterleri kapsamında mali yeterlilikten muafiyet bulunan başvurular ayrıca değerlendirilir.
3. Yabancıya Ödenecek Ücret
Çalışma izni başvurusunda yabancıya ödenecek ücretin, yapılan işin niteliğine uygun olması gerekir.
Başvuru tarihinde geçerli brüt asgari ücret dikkate alınarak belirlenen asgari ücret seviyeleri genel olarak şöyledir:
- Üst düzey yöneticiler ve pilotlar: asgari ücretin en az 5 katı
- Mühendis ve mimarlar: en az 4 katı
- Diğer yöneticiler: en az 3 katı
- Uzmanlık veya ustalık gerektiren işler: en az 2 katı
- Ev hizmetleri ve diğer işler: en az asgari ücret
Dolayısıyla çalışma izni başvurusunda yalnızca şirketin çalışan sayısı ve mali durumu değil, yabancıya ödenecek ücretin pozisyona uygunluğu da dikkate alınmalıdır.
4. Türkiye’de Daha Önce Bulunmuş Yabancılar İçin Yeni Düzenleme
03.08.2026 tarihinde yürürlüğe giren önemli değişikliklerden biri, Türkiye’de daha önce yasal olarak bulunmuş yabancılara ilişkin düzenlemedir.
Çalışma izni başvurusu tarihinde geriye dönük son 3 yıl içerisinde Türkiye’de en az 1 yıl süreyle çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak bulunmuş yabancılar için, yurt içinden yapılacak başvurularda belirli şartlarla istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır.
Bu kolaylık en fazla 3 yabancı ile sınırlıdır.
Ancak bu kapsamda çalışma izniyle çalışan yabancıların sayısının aynı işyerindeki Türk vatandaşı çalışan sayısını aşmaması gerekir.
Aynı işyerinde bu kapsamda 3’ten fazla yabancı çalıştırılmak istenmesi halinde, 4. ve sonraki yabancılar için genel olarak her bir yabancı açısından 5 Türk çalışan ve mali yeterlilik kriterlerinin karşılanması gerekir.
Bu düzenleme, Türkiye’de daha önce yaşamış veya çalışmış yabancıların yeniden istihdam edilmesi açısından özellikle önemlidir.
5. Bilişim Sektöründe Çalışma İzni
Bilişim sektöründe belirli uzmanlık gerektiren pozisyonlar için genel çalışma izni kriterlerinden farklı bir değerlendirme yapılmaktadır.
Yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem ağ ve güvenlik ile kurumsal mimari gibi belirli uzmanlık alanlarında çalışacak yabancılar için, bilişim sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır.
Bilişim sektörü dışında faaliyet gösteren şirketlerde ise aynı nitelikteki bazı uzmanlık pozisyonları için en fazla 2 yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinden muafiyet uygulanabilmektedir.
6. Turizm Sektöründe Özel Çalışma İzni Kriterleri
Turizm sektöründe faaliyet gösteren bazı işletmeler için özel değerlendirme kriterleri uygulanmaktadır.
Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli belirli turizm işletmeleri, işletme bünyesindeki bazı restoran ve tesisler, belirli seyahat acenteleriyle bağlantılı işletmeler ve bazı termal oteller için uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacak yabancılara yönelik özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Belirli şartları sağlayan işletmelerde en az 10 Türk çalışanının bulunması halinde uzmanlık ve ustalık gerektiren bazı işler için istihdam kriteri uygulanmamaktadır.
Ayrıca turizm işletmelerinde konaklama dışındaki belirli işler için 11.03.2026 tarihinde yürürlüğe giren ilave yabancı istihdamına ilişkin özel düzenleme bulunmaktadır. Buna göre belirli şartlar altında, her 5 Türk çalışanına karşılık 1 ilave yabancı için istihdam kriterinden muafiyet uygulanabilmektedir.
7. Hayvancılık Sektöründe Çalışma İzni
Hayvancılık sektöründe çoban ve hayvan bakıcısı olarak çalışacak yabancılar için özel kriterler uygulanmaktadır.
İşletmenin Hayvan Bilgi Sistemine kayıtlı olması ve hayvan varlığına ilişkin belirli şartları karşılaması gerekir.
Örneğin;
- Küçükbaş hayvancılık işletmelerinde en az 200 küçükbaş,
- Besi hayvancılığında en az 100 büyükbaş,
- Süt hayvancılığında en az 50 büyükbaş,
- Karma hayvancılık işletmelerinde en az 75 büyükbaş
hayvan bulunması gerekir.
Belirli hayvan varlığına göre aynı işletmede en fazla 3 yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaksızın çalışma izni düzenlenmesi esastır.
Ayrıca 11.03.2026 itibarıyla gerekli hayvan varlığı şartlarını sağlayan işletmelerde mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır.
8. 2026’da İmalat Sektöründe Yapılan Değişiklik
03.08.2026 tarihinde imalat sektöründe yabancı çalışan istihdamı açısından önemli bir düzenleme yürürlüğe girmiştir.
İmalat sektöründe ilave yabancı çalışan ihtiyacı bulunması halinde, 31.12.2027 tarihine kadar, işyerinde her 5 Türk çalışanına karşılık 1 yabancı için yapılacak çalışma izni başvuruları istihdam kriterinden muaf tutularak değerlendirilebilmektedir.
Burada önemli nokta, uygulamanın işyerinin ilgili şubesindeki Türk çalışan sayısı üzerinden değerlendirilmesidir.
Bu düzenleme, üretim tesislerinde yabancı teknik personel, uzman veya diğer çalışanların istihdam edilmesi planlanırken özellikle dikkate alınmalıdır.
9. Kümes Hayvanları ve Geri Dönüşüm Sektörlerinde Yeni Düzenlemeler
03.08.2026 tarihinde kümes hayvanları yetiştiriciliği ile geri dönüşüm sektörlerinde de özel değerlendirme kriterleri yürürlüğe girmiştir.
Kümes hayvanları yetiştiriciliğinde hayvan bakıcılığı ve kümes bakım işçiliği gibi belirli işlerde, ilave yabancı istihdamı ihtiyacı bulunması halinde 31.12.2027 tarihine kadar her 5 Türk çalışanına karşılık 1 yabancı için istihdam kriterinden muafiyet uygulanabilmektedir.
Beş Türk çalışanından az çalışanı bulunan belirli işyerlerinde ise yurt içinden yapılan başvurular bakımından, yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını aşmaması şartıyla 2 yabancıya kadar istihdam ve mali yeterlilik kriterinin uygulanmaması esastır.
Benzer düzenleme atık toplama, geri kazanım ve bertaraf faaliyetlerinde bulunan belirli işyerleri için de uygulanmaktadır.
10. Yabancı Şirket Ortağı İçin Çalışma İzni
Türkiye’de şirket kuran veya bir şirkete ortak olan yabancılar için ayrıca özel çalışma izni değerlendirme kriterleri bulunmaktadır.
Genel olarak yeni işyeri açan veya bir işyerine ortak olan yabancı için;
- İşyerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması,
- Yabancının sermaye tutarının en az 500.000 TL olması,
- Yabancının ortaklık payının en az %20 olması,
- İşyerinde en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi
gibi kriterler uygulanmaktadır.
Şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilecek ilk çalışma izninde 5 Türk çalışan şartı bakımından özel bir uygulama bulunmakta; ilk çalışma izninin yedinci ayının başından itibaren işyerinde her ay en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.
Bununla birlikte, 100.000 ABD Doları veya üzerinde sermaye payına sahip yabancı ortaklar için yukarıdaki sermaye ve istihdam kriterleri uygulanmamaktadır.
Bu nedenle şirket ortağı yabancının çalışma izni başvurusundan önce ortaklık oranı ve sermaye tutarının ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.
11. Çalışma İzni Kriterlerinden Muaf Yabancılar
Bazı yabancılar için çalışma izni başvurularında istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmamaktadır.
Bu gruplar arasında;
- Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar,
- İnsani ikamet izni bulunan yabancılar,
- İnsan ticareti mağduru statüsündeki yabancılar,
- Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahibi yabancılar,
- Uzun dönem ikamet izni bulunan yabancılar,
- En az 3 yıldır Türk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar,
- Türkiye’de belirli izin türleri kapsamında en az 8 yıl bulunmuş yabancılar,
- Belirli şartları taşıyan Türk soylu yabancılar,
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları
yer almaktadır.
03.08.2026 tarihli değişiklikle, Türkiye’de en az 8 yıl çalışma izni veya belirli ikamet izinleri kapsamında bulunmuş yabancılar da bu kapsama dahil edilmiştir.
Bu durumun kamu kurumlarından alınan belgelerle kanıtlanması gerekir. Ayrıca kriterlerden muaf olmak, yabancıya otomatik olarak çalışma izni verilmesi anlamına gelmez; başvuru diğer mevzuat ve uluslararası işgücü politikaları kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Çalışma İzni Başvurusundan Önce Neden Ön Kontrol Yapılmalı?
Çalışma izni başvurularında aynı kural her işveren ve her yabancı için uygulanmaz.
Örneğin 6 Türk çalışanı bulunan bir şirketin yapacağı başvuru ile 60 Türk çalışanı bulunan bir üretim şirketinin yapacağı başvuru aynı şekilde değerlendirilmez.
Benzer şekilde;
- Yabancının Türkiye’deki geçmişi,
- Şirketin faaliyet alanı,
- Şirketin çalışan sayısı,
- Şirketin sermayesi,
- Net satış ve ihracat rakamları,
- Yabancının ortaklık payı,
- Pozisyonun uzmanlık seviyesi,
- İşyerinin sektör bazlı özel bir düzenlemeye tabi olup olmadığı
başvurunun sonucunu etkileyebilir.
Bu nedenle çalışma izni başvurusunun yalnızca evrak hazırlanması olarak görülmemesi gerekir. Başvuru öncesinde işveren ve yabancı açısından uygulanacak kriterlerin belirlenmesi, uygun başvuru stratejisinin oluşturulması açısından önemlidir.
RL Danışmanlık ile Çalışma İzni Danışmanlığı
RL Danışmanlık, Türkiye’de yabancı çalışan istihdam etmek isteyen şirketlere ve yabancı çalışanlara çalışma izni süreçlerinde danışmanlık ve başvuru takibi hizmeti sunmaktadır.
Başvuru öncesinde işyerinin ve yabancının mevcut durumunu değerlendirerek;
- İstihdam kriterlerini,
- Mali yeterlilik şartlarını,
- Ücret kriterlerini,
- Şirket ortağı yabancılara ilişkin şartları,
- Sektörel ve mesleki istisnaları,
- Yabancının Türkiye’deki geçmişine bağlı muafiyetleri
kontrol ediyoruz.
Özellikle uluslararası şirketler, yabancı şirket ortakları, üretim ve imalat şirketleri ve Türkiye’de yabancı personel çalıştırmak isteyen işverenler için çalışma izni sürecinin doğru kriter üzerinden planlanmasına destek sağlıyoruz.
Çalışma izni değerlendirme kriterleri başvurunun yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuata ve başvurunun özelliklerine göre değişebileceğinden, başvuru öncesinde güncel kriterlerin kontrol edilmesi önemlidir.
RL Danışmanlık olarak çalışma izni başvurularınız hakkında bilgi almak ve mevcut durumunuzu değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.